Konstipasyon (Kabızlık) Neden Olur? Hangi Sebepler Tetikler ? Nasıl geçer, Tedavi Yöntemleri Nelerdir ?

Kronik kabızlık görülme sıklığı dünyada % 14.1. Özellikle ileri yaşlılar, kadınlar ve de kalori alımının az olduğu bireyler risk altında. Yine evlilik, seyahatler, askerlik, ağır/yoğun iş temposu, gebelik, stres de bu durumu tetiklemekte.

kabizlik_konstipasyon

Kabızlık sanıldığının aksine sadece sert dışkılama olarak kabul edilmiyor. Kabızlık uluslararası kriterlere göre son 3 ayda her dört dışkılamanın birinde aşırı ıkınma, her dört dışkılamanın birinde sert dışkı yapma, her dört dışkılamanın birinde tam boşaltamama hissinin var olması, her dört dışkılamanın birinde dışkılamada takılma hissinin varlığı, her dört dışkılamanın birinde parmak yardımı ile ya da makatın kenarına baskı uygulayarak dışkılama ihtiyacı, haftada 3den az dışkılama ihtiyacı, Laksatif (gaita yumuşatıcı) kullanılmaksızın dışkının nadiren yumuşak çıkması gibi kriterlerden en az 2 veya daha fazlasının varlığı fonksiyonel kabızlık olarak adlandırılmaktadır. Posasız beslenme, yetersiz su tüketimi, hareketsizlik bağırsakların yeterince çalışmaması gibi nedenler kabızlığa yol açabiliyor. Ayrıca diyabet, hipotiroidi, kalsiyum fazlalığı, gebelik gibi durumların yanı sıra bazı ilaçlar da aynı sorunun ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

 

Genel şikayetler

  • Dışkılama güçlüğü, ıkınma 
  • Parmak yardımı ile dışkılama 
  • Yetersiz boşaltma hissi - Dışkılamada takılma hissi
  • Sert dışkılama
  • İlişki sırasında ağrı
  • Tuvalette 5 dakikadan fazla kalmak
  • Lavman (kalınbağırsağı, anüs yoluyla yıkama) ya da Laksatif (bağırsak yumuşatıcı, ishal yapıcı) kullanarak dışkılama şikayetleri ile hastalar polikliniğe başvuruyor.Bu şikayetler özel skorlama sistemi ile değerlendirilerek tedavi öncesi ve sonrası kayıtlar ile tedavi etkinliği değerlendirilebiliyor

 

 Kabızlığı tetikleyen nedenler

  • Kalın bağırsağın ilk kısmına ulaşan materyalin azlığı (açlık ve posa bırakmayan diyetle beslenme sonucu)
  • Kalın bağırsağın dışkıyı ileri doğru iten hareketlerin azalması ya da bozulması (irritabl (hassas) bağırsak sendromu, bazı nörolojik hastalıklarda olduğu gibi)
  • Dışkılama mekanizmasının bozulması (son bağırsak ve anüse organik, nörolojik, psikolojik nedenlerle dışkının dışarı atımını engelleyen olaylarda olduğu gibi)
  • Kalın bağırsakta divertiküler hastalık, rektosel (bağırsak fıtığı), bağırsak kanserleri gibi bağırsak pasajını (geçişi) engelleyen hastalıklar.

 

Tanı nasıl konulur?

Muayene bulguları normal olan ve risk faktörü bulunmayan hastalarda kabızlığın, posasız beslenme ve hareketsizlik gibi nedenlerle ortaya çıktığı tespit edildiğinde yalnızca beslenme ve kronobiyoloji (biyolojik saat) konusunda öneriler sunulmakta.

Yaşam tarzı ile açıklanamayan kabızlık sorunu olanlarda ise karın ağrısı, kilo kaybı gibi başka sorunlar da varsa, tanı için kolonoskopi gibi ileri incelemelere de ihtiyaç duyulabiliyor.

Az görülse de, divertiküler hastalık (kolonik divertikülosis), kolon kanseri gibi daha ciddi hastalıklarda da kabızlık gelişebilir. Kadınlarda bağırsak fıtığı (rektosel), kabızlığın önde gelen nedenlerinden biridir.

Defekografi (Dışkılama fonksiyonun görüntülenmesi), geçiş zamanı (colonic transit time) ölçümleri, balon çıkartma (expulsion) testi gibi gelişmiş testler de ayrıntılı olarak bu durumun tanılanmasına yardımcı olur.

 

Konstipe hastalarda sık rastlanan ve düzeltilmesi gereken davranışlar 

  • Diyette yeterince lif alınmaması 
  • Fiziksel aktivite azlığı (özellikle yaşlılarda) 
  • İlaç tedavileri – çok sayıda ilaç kullanılması 
  • Rutin yaşamı değiştiren durumlar (gebelik,yaşlanma, seyahat) 
  • Aşırı laksatif (bağırsak yumuşatıcı, ishal yapıcı ) kullanımı 
  • Dışkılama ihtiyacının uygun koşullar olmadığı için baskılanması, 
  • Dehidratasyon (sıvısız kalma) 

“Konstipasyonun doğru irdelenmesi ve yetkin/kalıcı tedavisi spesialist (uzman) bir yaklaşımı gerektirmekte. Kabızlık patogenezini (gelişim mekanizmalarını) çok iyi bilen bir hekimin sorgulama, muayene ve tetkik aşamalarını gerçekleştirmesi en önemli unsur.”-Dr. Leventoğlu


 

konstipasyon, kabızlık sorunu

 

 

Doğru irdeleme sonrası, tespit edilen rektosel, divertiküler hastalık gibi temel sorunun yetkin tedavisiyle kabızlık sorunu ortadan kalkabiliyor. Organik bir sorun/riskli bir hastalık (Bağırsak kanseri, iltihabi bağırsak hastalığı) olmadığından emin olduğumuzda ise, yukarıda bazı unsurları özetlenen bütüncül bir yaklaşımın ve takibin programlanması esastır.

 

Tedavi yöntemleri

  • Kabızlığın sebebi bağırsak fıtığı ise öncelikle uygun diyet ilkeleri, bağırsak alışkanlığının düzenlenmesi, biofeedback yöntemi uygulanmakata, bunlara yanıt vermediği durumlarda hastanın şikayetlerinin varlığı, yaşam kalitesini bozması durumunda uygun cerrahi (laparoskopik, robotik Ventral meşrektopeksi, Transperineal meş ile onarım, STARR/TST prosedürü) girişim ile sorun ortadan kaldırılabiliyor.
  • Kabızlığın nedeni bağırsak peristaltizminin (boşalma yönünde kasılmasının) azlığı olarak tespit edildiğinde (yavaş geçiş zamanlı konstipasyon), sakral sinirlerin elektromanyetik olarak uyarılması (posterior tibial sinir stimulasyonu-PTNS) gibi gelişmiş tekniklerle tedavi edilmekte.
  •  Yaşlı hastalarda kolonda divertiküller (baloncuklar) nedeniyle kabızlık gelişmişse, hastaya posalı beslenme önerilir. Ayrıca çeşitli bağırsak kaslarını düzenleyen bazı ilaçlardan yararlanılır. Hastalığın, bağırsağı ileri derecede daraltması nedenine yönelik tedavilere yanıt vermeyen hastalarda, ameliyat gerekebiliyor.

 

Konstipasyon (kabızlık) sorununda ileri teknolojiyle hızlı, güvenilir, yetkin çözümler

Ünitemizde uluslararası düzeyde yetkin, tanınan ve çağdaş tedavilere bizzat katkı sağlayan bir ekibin konsept ve uygulamaları ile karşılaşacaksınız. Sorununuzun tedavisinde bütüncül ve akademik bir yaklaşımın unsurlarıyla tanışacaksınız. Konstipasyon (kabızlık), bazı laksatif (yumuşatıcı) ilaçlar önerilerek bertaraf edilmeye çalışılan basit bir rahatsızlık değildir. Uzman bir merkezde, konunun uzmanı bir hekimin hastadan doğru bilgi edinmesi/ doğru sorgulaması ve doğru muayenenin yapılması ile kabızlık vakalarının %80’inin gerçek nedenini kavramak ve tedavi etmek mümkün. Bazı vakalarda ek incelemeler gerekebilir. Kabızlık vakalarının bir kısmı divertiküller, rektosel (bağırsak fıtığı), kolon polipleri/kanserleri gibi belli bir nedene bağlı gelişirler. Böyle bir neden ayırt edilirse, tedavinizin bu yönde düzenlenmesi gerekir. Tüm olası nedenlerin irdelenmesi, bazı riskli hastalıkların olmadığından emin olmamız ve tam tanıya ulaşıp tedavideki tüm unsurları (özel diyetler, egzersizler, biofeedback, bazı ilaç uygulamaları, vs.) ustaca uygulamamız esastır. Zannedilenin tersine, kabızlık bazı insanların kaderi değildir ve kolaylıkla tedavi edilebilir.